Tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp với nhiều phương thức tinh vi, gây thiệt hại lớn cho người dân. Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng tâm lý muốn sở hữu tài sản giá rẻ hoặc ưu đãi đặc biệt để chiếm đoạt tài sản, đặc biệt là thông qua các chiêu trò "suất ngoại giao" trong bất động sản và rao bán hàng hóa giá hời trên mạng xã hội. Việc nắm vững các kịch bản lừa đảo và cách phòng tránh là vô cùng cần thiết để bảo vệ bản thân và tài sản trong môi trường số.
Các Điểm Chính Cần Nắm Vững
- Luôn cảnh giác với các lời mời chào "giá siêu rẻ", "suất ngoại giao" hoặc cam kết "bao hồ sơ", "không cần xét duyệt".
- Xác minh kỹ thông tin người bán, nguồn gốc tài sản và tính pháp lý của giao dịch trước khi chuyển tiền.
- Không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc đường link lạ.
- Kiểm tra trực tiếp biến động số dư tài khoản ngân hàng thay vì tin vào biên lai chuyển khoản giả mạo.
- Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần ngừng giao dịch ngay lập tức, liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan Công an.
Thủ Đoạn Lừa Đảo "Suất Ngoại Giao" Trong Bất Động Sản
Một trong những thủ đoạn lừa đảo phổ biến và gây thiệt hại lớn là chiêu trò "suất ngoại giao" trong lĩnh vực bất động sản. Các đối tượng lừa đảo thường đánh vào tâm lý muốn mua nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại với giá ưu đãi, thấp hơn thị trường.
Chiêu Trò Quảng Cáo Giả Mạo
Kẻ gian thường quảng cáo rằng chúng có mối quan hệ, quen biết với lãnh đạo cấp cao hoặc chủ đầu tư, từ đó có được các "suất ngoại giao", "suất nội bộ" tại các dự án nhà ở xã hội hoặc dự án thương mại đang triển khai. Để tạo lòng tin, chúng sử dụng hình ảnh, thông tin từ các dự án có thật, cam kết "làm trọn gói hồ sơ", "không cần xét duyệt" và "bảo đảm nhận nhà nhanh".
Yêu Cầu Đặt Cọc và Chiếm Đoạt
Sau khi dụ dỗ được nạn nhân, chúng sẽ yêu cầu nộp tiền đặt cọc từ 20-100 triệu đồng để "giữ chỗ" hoặc "làm tin". Tiếp đó, chúng tiếp tục yêu cầu nộp thêm các khoản tiền chênh lệch lớn, có thể lên tới hàng trăm triệu hoặc cả tỷ đồng tùy theo dự án. Tuy nhiên, Công an TP Hà Nội và Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) đã nhiều lần khẳng định không có bất kỳ "suất ưu tiên" hay "suất nội bộ" nào trong chính sách nhà ở xã hội và đây là hành vi vi phạm pháp luật, có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Người dân cần nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội trực tiếp cho chủ đầu tư theo quy định chính thức.
Rủi Ro Từ Các Hợp Đồng Không Chính Thức
Ngoài ra, các trường hợp chủ đầu tư chưa đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai nhưng đã bán sản phẩm dưới hình thức "hợp đồng đặt cọc giữ chỗ" hoặc "hợp đồng góp vốn" cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Thậm chí, có những kẻ lừa đảo đăng bán nhà với giá cực thấp để dụ dỗ người mua đặt cọc mà không tìm hiểu kỹ giấy tờ, chủ nhà, sau đó ôm tiền bỏ trốn.
Thủ Đoạn Lừa Đảo Mua Bán Tài Sản Giá Rẻ Khác
Không chỉ bất động sản, các đối tượng lừa đảo còn mở rộng sang nhiều loại tài sản khác, lợi dụng tâm lý ham giá hời của người dân.
Rao Bán Xe Ô Tô, Xe Máy Thanh Lý Giá Rẻ
Nhiều đối tượng rao bán xe ô tô, xe máy thanh lý với "giá siêu rẻ", "bao sang giấy tờ, giao xe tận nhà" trên các nền tảng mạng xã hội. Sau khi người mua đặt cọc, chúng viện nhiều lý do như phí vận chuyển, phí đăng kiểm, phí làm biển số để yêu cầu chuyển thêm tiền, rồi cắt đứt liên lạc. Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) đã bắt giữ nhiều nhóm đối tượng lợi dụng lòng tham để rao bán hàng hóa giá rẻ như xe máy cũ không giấy tờ, điện thoại, máy ảnh trên Zalo, Tiktok, Facebook.
Các Thủ Đoạn Lừa Đảo Trong Giao Dịch Trực Tuyến Chung
Bên cạnh các chiêu trò liên quan đến tài sản cụ thể, lừa đảo trực tuyến còn bao gồm nhiều thủ đoạn tinh vi khác nhắm vào các giao dịch hàng ngày.
Làm Giả Biên Lai Chuyển Tiền
Kẻ gian có thể làm giả biên lai chuyển tiền thành công của ngân hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Người nhận tiền cần luôn kiểm tra trực tiếp biến động số dư tài khoản ngân hàng của mình thay vì chỉ tin vào hình ảnh biên lai được gửi.
Giả Danh Thương Hiệu, Đơn Vị Vận Chuyển
Các đối tượng lừa đảo thường giả danh nhân viên sàn thương mại điện tử, thương hiệu hoặc đơn vị vận chuyển để thông báo sản phẩm lỗi, hàng cấm cần thu hồi. Sau đó, chúng yêu cầu kết bạn qua Zalo, Telegram, Facebook, gửi đường link giả mạo, mã QR hoặc hướng dẫn thao tác trên điện thoại để đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng, mã xác thực OTP.
Lợi Dụng Công Nghệ AI, Deepfake
Với sự phát triển của công nghệ, kẻ gian còn lợi dụng AI, Deepfake, DeepVoice để giả mạo người thân, bạn bè, lãnh đạo cơ quan nhằm vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp. Người dân cần hết sức cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền đột ngột, dù là từ người quen.
Lừa Đảo Tình Cảm và Tuyển Dụng
Lừa đảo tình cảm trên mạng xã hội để vay tiền, rủ đầu tư hoặc nhờ nhận hàng cũng là một thủ đoạn phổ biến. Ngoài ra, kẻ gian còn giả danh nhà tuyển dụng, yêu cầu đóng phí hồ sơ, đào tạo hoặc đồng phục để chiếm đoạt tiền của người tìm việc.
Làm Thế Nào Để Bảo Vệ Bản Thân Khỏi Lừa Đảo Trực Tuyến?
Để tránh trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo tinh vi, người dân cần trang bị cho mình những kiến thức và kỹ năng phòng vệ cần thiết.
Kiểm Tra Tính Pháp Lý Của Giao Dịch
Đối với giao dịch bất động sản, cần tra cứu quy hoạch, tình trạng tranh chấp của tài sản. Kiểm tra tính pháp lý tại văn phòng công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền. Tuyệt đối không mua bán dưới hình thức vi bằng, giấy viết tay vì không có giá trị pháp lý và tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Quy trình chính thức để mua nhà ở xã hội là nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư, tránh các kênh trung gian không đáng tin cậy.
Nhận Diện Dấu Hiệu Lừa Đảo
Luôn cảnh giác với các lời mời chào "giá siêu rẻ", "suất ngoại giao", "suất nội bộ" hoặc các cam kết "bao hồ sơ", "không cần xét duyệt", "bảo đảm nhận nhà nhanh" khi mua bán tài sản, đặc biệt là bất động sản và ô tô. Đây là những dấu hiệu rõ ràng của lừa đảo. Không tin tưởng vào các biên lai chuyển khoản giả mạo; luôn kiểm tra trực tiếp biến động số dư tài khoản ngân hàng.
Nguyên Tắc An Toàn Giao Dịch Trực Tuyến
Tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán khi chưa xác minh rõ ràng về người bán, địa chỉ giao dịch, nguồn gốc tài sản và tính pháp lý của giao dịch. Cảnh giác với mọi cuộc gọi, tin nhắn bất thường liên quan đến đơn hàng, hoàn tiền, thu hồi sản phẩm. Không cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP, thông tin căn cước công dân, hoặc dữ liệu cá nhân cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội hay các đường link không rõ nguồn gốc.
Không truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ.
Hành Động Khi Nghi Ngờ Bị Lừa Đảo
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bị lừa đảo, cần ngừng ngay giao dịch, liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan Công an gần nhất. Nâng cao phản xạ an toàn thông qua nguyên tắc "3 Không - 3 Nhanh": KHÔNG tin tưởng tuyệt đối (kể cả khi video call), KHÔNG cài ứng dụng từ liên kết lạ và KHÔNG chuyển tiền khi chưa xác thực; NHANH tra cứu khi nhận được thông tin đáng ngờ, NHANH ngắt kết nối khi bị đe dọa hoặc thao túng và NHANH báo cáo tới cơ quan chức năng khi phát sinh sự cố.
Bảo Vệ Tài Sản Của Bạn Trong Môi Trường Số
Trong bối cảnh các giao dịch tài chính ngày càng chuyển dịch lên môi trường số, việc nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức về phòng chống lừa đảo là trách nhiệm của mỗi cá nhân. Hãy luôn tỉnh táo trước những lời mời chào hấp dẫn, kiểm tra kỹ lưỡng mọi thông tin và tuyệt đối không vội vàng chuyển tiền khi chưa xác minh rõ ràng. Bảo vệ tài sản của bạn bắt đầu từ sự cẩn trọng và hiểu biết.
Tài liệu tham khảo
Anh em chiến hữu sẵn sàng vào kèo Sổ Giao Dịch 78?
Thưởng nạp đầu 100% lên 6.888.000đ + 150 vòng quay miễn phí. Nạp MoMo dưới 60 giây.
Đăng ký Sổ Giao Dịch 78 ngay →